Anja herstelt van hersenletsel na levensbedreigend hartritmestoornis: "Eerst de basis neerzetten"

Een hartritmestoornis in haar slaap wordt zelfstandig communicatieadviseur Anja Wormeester (56) eind 2016 bijna fataal. Na doortastend optreden van haar man Paul Keizer overleeft ze de aanval. Alleen in het ziekenhuis wordt er zuurstoftekort in haar hersenen geconstateerd. Hersteltijd: ruim 2 jaar. Een duo-interview: “Herstellen doe je met zijn tweeën.”

Anja Wormeester en haar man Paul Keizer

“Die eerste keer dat je weer een mooie klus had na je herstel weet ik nog goed. Je was gespreksleider bij een avondsessie en ik moest rijden, omdat zelf rijden eigenlijk nog te veel was. Toen je op moest, bleef ik achter en zag je de zaal inlopen. Het was zo mooi om te zien: je liep naar die wethouder toe en ging echt weer AAN. Je houding, manier van werken, eindelijk zag ik je weer doen wat je daarvoor altijd deed.”

Computercrash

Aan de keukentafel van hun woning in Deventer kan Paul zich precies voor de geest halen wanneer zijn vrouw weer de oude was. Gelukkig maar, want twee jaar eerder had het zomaar klaar kunnen zijn voor Anja. Door een levensbedreigend hartritmestoornis maakt haar hart plotseling overuren, waardoor het veel te snel pompt.

“Vooral het geluid zal ik nooit vergeten. Ze lag plotseling te snakken naar adem naast me in bed. Haar lichaam wilde zuurstof, maar kreeg het niet binnen. Gelukkig weet ik hoe ik moet reanimeren. En dat gaat redelijk hardhandig.”

“Ik heb maandenlang last gehad van mijn ribben…” relativeert Anja. “Hij heeft niet alleen mijn leven gered, maar ook voor al het contact gezorgd met jullie. Daarom wil ik dat hij hierbij zit. We hebben dit echt met zijn tweeën doorstaan. Volledig herstellen van wat ik heb meegemaakt, kan niet in je eentje.”

In het ziekenhuis wordt duidelijk hoe ernstig de situatie is. Een hartritmestoornis herstelt met behulp van een defibrillator en een nieuwe aanval wordt voorkomen door een ICD in het lichaam te plaatsen, alleen: de gevolgen gaan veel verder. De hersenen van Anja hebben een tekort aan zuurstof gehad. De aansturing van de zintuigen en de hersenen werkte hierdoor niet meer goed.

Reset

Paul: “Gelukkig werd ze goed wakker, want zo logisch is dat helemaal niet. Toen zei de dokter: ‘Dit kan herstellen. De vraag is alleen in hoeverre en het kan zomaar 1,5 jaar duren’. Dat was echt een reality check.”

Arbeidsdeskundige Geert IJszenga:
“Dit is een mooi verhaal over hoe iemand weer volledig kan herstellen. Eerlijk gezegd hadden we dat van tevoren niet verwacht. In totaal ben ik, denk ik, een stuk of 7 keer langsgeweest. Ik heb ze bewust allebei meegenomen in het herstelproces. In heb ze daarom ook de ruimte gegeven om naar een rustige plek in Zweden te gaan, iets wat ze graag wilden. Daarna zijn we gaan kijken naar hoe Anja wilde gaan terugkeren. Ik wilde vooral het gevoel bij haar wegenemen dat ze voor mij of de verzekeraar moest presteren. Als er een deuk in je auto zit betalen wij de reparatie en als er een deuk in jou zit, helpen we ook met het herstel.

Anja en Paul vergelijken de situatie met een gecrashte computer. Het systeem loopt vast en het resetten duurt een jaar. En na de reset kan de computer weer opstarten; de re-integratie naar werk. Ook hier staat een jaar voor.

Toeval wil dat Anja twee maanden voor het incident is overgestapt van verzekeraar. Anja: “Eigenlijk wilde ik gewoon minder betalen. Dat gaf ik aan bij mijn adviseur. Die zei: ‘denk er nog eens goed over na én overweeg De Amersfoortse. Dat is een verzekeraar die echt wil dat je duurzaam herstelt’. Hij had daarmee goede ervaringen gehad en wat ben ik blij dat ik ben overgestapt!”

Opnieuw opstarten

Paul: “In het begin zat er door verschillende omstandigheden wat ruis in de communicatie. In het kort: bij De Amersfoortse waren ze eerst in de veronderstelling dat je een paar maanden na een hartaanval wel weer aan het werk kan. Logisch. Daardoor kwamen er brieven op de mat met het verzoek of Anja zich wilde laten keuren. Dat leverde een hoop stress op, want zover was ze nog lang niet! Uiteindelijk heb ik de situatie uit kunnen leggen en bleek er heel veel begrip te zijn. Niet het hart was het grote probleem, de hersenen.”

Werken aan de basis

Niet lang daarna komen Anja en Paul in contact met arbeidsdeskundige Geert IJszenga. Anja: “Hij luisterde, liep met me mee en ving me op waar nodig. Dat alles bij elkaar gaf echt heel veel vertrouwen om te bouwen aan een goede basis. Ik was namelijk heel bang dat veel druk vanuit de verzekeraar alles in de war zou schoppen. Als het fundament een rommelboel van losse stenen blijft, is elk zuchtje wind al genoeg om alles te laten instorten.”

Anja Wormeester over het herstel van zuurstoftekort in de hersenen

Het herstel van Anja gaat uiteindelijk in kleine stappen. Eerst voorzichtig een wandeling maken, een keer mee boodschappen doen, een dagje mee weg en uiteindelijk voorzichtig weer denken aan werk. Eerst een uurtje, dan een halve dag en uiteindelijk een hele dag.

Anja: “Geert gaf me als goede tip het stoplichtmetafoor mee: optimaal is groen, oranje is een waarschuwing en rood is te ver. Iedereen gaat wel eens van groen naar oranje, je moet er alleen voor zorgen dat je ook weer teruggaat naar groen. Dát is de basis. Als oranje de norm wordt, kan je alleen nog maar naar rood. En van rood terug naar groen is echt een enorme stap. Daar moet je dus uitblijven.”

Tips voor herstel

Anja: “Hersteltips? Zorg ervoor dat je het met zijn tweeën doet. Ik kon de eerste maanden nog geen boodschap alleen doen. Twee: wees niet te afwachtend, dan wordt die ‘enge verzekeraar’ alleen nog maar enger. Ga dus actief het gesprek met ze aan! Zij zijn er ook bij gebaat dat jij volledig herstelt. Drie: ‘vergeet’ wat er gebeurd is. Je moet ook weer onbevangen en vol vertrouwen verder gaan met je leven.”

Geert IJszenga:
“Dat stoplicht had Anja wel echt nodig volgens mij. Zij is zo enthousiast dat ik, en Paul ook, soms op de rem moesten trappen. Ik heb haar wel echt meegegeven: van welke klussen krijg je energie en van welke niet? Dat heb je nodig om weer een goed gevoel te krijgen. Daarin zie ik mezelf als een soort trapleuning waar iemand zich aan kan vasthouden. Soms een stapje terug doen en daarna weer vooruit. Anja is uiteindelijk helemaal hersteld en ze heeft een nieuw perspectief gekregen. Hoe mooi is dat?”

“En, het is wel een beetje mijn mantra geworden, maar zorg dat de basis op orde is. Je moet jezelf lekker voelen. Zodra iets als een moetje begint te voelen, zeg ik het af. Dat geeft rust en daarmee houd je de regie in handen”, besluit de communicatieadviseur.