De wijze lessen van een burn-out: “Dankzij De Amersfoortse heb ik leren omdenken”

Dat een burn-out de beste kan overkomen, weet zelfstandig ondernemer en eigenaar van ICT-bedrijf Tagnet, Alexander Versluis (57), sinds 4 september 2018. Toen viel hij uit en sindsdien is hij aan het revalideren én relativeren: “Ik zei altijd ‘ja’ op alles. Tijdens mijn herstel heb ik anders naar dingen leren kijken en geleerd wat mijn grenzen zijn.”

Ondernemer Alexander Versluis over zijn burn-out

“Een enorme pijnscheut in mijn borst was de druppel. ‘Ik ga naar huis, naar de cardioloog’, zei ik tegen iedereen in mijn kantoor.” Een personeelslid dat voor de tweede keer in twee dagen tijd begint te schreeuwen en tieren tegen Versluis blijkt de directe oorzaak van zijn uitvallen. Maar een burn-out ontstaat niet in twee dagen tijd. De twintig jaar daarvoor heeft de ondernemer het ontzettend druk, waardoor hij soms vergeet goed voor zichzelf te zorgen.

“Die burn-out was ergens een zege, anders was ik alleen nog maar verder doorgedenderd”, vertelt Versluis in zijn woning in Amsterdam. Stilzitten is niks voor hem. Nadat hij in 1981 de ICT inrolde, wordt hij acht jaar later als vanzelf ondernemer. Aandeelhouders (‘begin er nooit aan’) zorgen er mede voor dat hij in de jaren daarop meerdere bedrijven onder zijn hoede heeft. En vanaf 2003 runt hij samen met zijn compagnon Guido Tagnet.

Een aantal jaar geleden wil Versluis hier uitstappen. Het bedrijf loopt weliswaar goed, maar de samenwerking met Guido botst wel eens. “Hij runde de detacheringskant, een kortetermijnbusiness, terwijl ik verantwoordelijk ben voor netwerkbeheer, wat veel meer lange termijn is. Daar houd ik ook van. Ik lig bijvoorbeeld niet wakker van een slechte maand, hij wilde in die gevallen direct mensen ontslaan. Dat zorgt voor spanning.”

Stressfactor 1: financiële malaise door de crisis

In 2012 neemt Versluis afscheid van twee zakenpartners, daartegenover staat de komst van een nieuwe partner Nico. Dan komt de crisis. Een hele stressvolle periode, waarin vooral de detacheringskant van Tagnet onder flinke druk komt te staan. “Na 2 jaar verlies draaien gaf Nico toe dat zijn tak niet houdbaar was en dus besloot ik hem uit te kopen. We stonden op de rand van faillissement en door de andere aandeelhouder konden we beide takken lange tijd niet uit elkaar halen. Uiteindelijk is het me gelukt om Nico uit te kopen en kon ik verder met mijn eigen bedrijf. Sindsdien maken we elk jaar winst.”

Arbeidsdeskundige Ad de Jong licht toe:

Het probleem met burn-outs is dat ondernemers vaak vergeten tijd te nemen voor preventie. Ze maken er geen tijd voor of beter gezegd: ze gunnen zichzelf er geen tijd voor. En op het moment dat overbelasting opspeelt, blijkt er vaak wel ineens vrije tijd en ruimte te zijn om de noodzakelijke maatregelen te nemen. Blijkbaar moet een aantal ondernemers toch eerst hun neus stoten. Ik wil niet namens Alexander spreken, maar als ik een gooi mag doen: waarschijnlijk had hij al maanden voor zijn melding zichzelf met moeite naar zijn werk gesleept. Problemen die niet zo groot waren, werden in zijn beleving steeds groter.

Stressfactor 2: geen operationeel manager

Ondanks vele pogingen lukt het Versluis jarenlang niet om een goede operationeel manager aan te nemen. Hierdoor moet hij in zijn eentje alle ballen binnen Tagnet ophouden. “Ik sliep weinig en had nauwelijks energie. Ondertussen moest ik wel telefoontjes opnemen, de aansturing van medewerkers regelen en op acquisitie gaan. Op een gegeven moment belde een prospect mij terug: ‘We hebben drie weken geleden zo’n leuk gesprek gehad, maar ik heb niks meer van je gehoord! We hebben nu al iemand anders.’ Typisch, het was gewoon te veel op een gegeven moment.”

Stressfactor 3: personeel trekt eigen plan

Terwijl Versluis druk is met 1001 dingen tegelijk, ontstaat er op de werkvloer een situatie die voor hem nauwelijks werkbaar is. “Twee medewerkers doen hun werk perfect, maar verstoren de hele boel. Er is een afrekencultuur ontstaan. Fouten zijn verboden, waardoor niemand verantwoordelijkheid wil nemen voor de klant. Als ik iemand vraag iets te bestellen voor een klant is het antwoord ‘ja’, maar er gebeurt niks. ‘Straks bestellen we de verkeerde en krijgen we een claim’, hoor ik dan drie weken later. En zo gaat het maar door. Pffff.. Merk je de stress al?”

Omdenken

“Toen ik terugkwam van de cardioloog heb ik drie maanden in bed gelegen. Alle energie was weg. Het waren alle tekenen van een zware hartaanval, doodeng, maar de dokter kon niks vinden. Mijn ogen stonden alle kanten op en ik brabbelde, maar het bleek uiteindelijk ook geen hersenbloeding. Het waren echt allemaal kortsluitinkjes in mijn hele lichaam: een burn-out.”

Versluis meldt zich ziek bij De Amersfoortse en komt in aanraking met arbeidsdeskundige Ad de Jong “Dat voelde heel vertrouwd. Hij zei direct: ‘We gaan voor de lange termijn. Als jij hersteld bent, wil ik je nooit meer terugzien.’ Helemaal mijn filosofie dus! Ik liep inmiddels bij een psycholoog, maar Ad bracht me ook in contact met OndernemerPlus, een coachingsbureau waar ik Gerard leerde kennen. Daar heb ik soms hele emotionele gesprekken mee gevoerd. Hij leert me omdenken.”

Arbeidsdeskundige Ad de Jong:

Een burn-out is als een moeras. Je zakt er heel langzaam in. Zelden duikt iemand er ineens in. Ondernemers drijven door de jaren heen soms heel langzaam weg van hun passie en missie, waardoor ze ongelukkig kunnen worden in hun werk. Dat kan al bijvoorbeeld komen doordat je groeit en personeel moet aannemen. Ondernemers weten zich met dat soort zaken niet altijd raad. In combinatie met steeds harder werken, levensgebeurtenissen en structurele overbelasting gaat het dan mis.


“Het goede van deze aanpak is dat ik de tijd krijg om echt te herstellen. Kijk, een uitkering is leuk en belangrijk, maar ik denk dat andere verzekeraars daar alleen bij zeggen: ‘ga eens met een psycholoog praten’. Dan verval je, als je weer aan het werk gaat, in dezelfde fouten. Het gaat juist om dat omdenken. Je ontwikkelt tijdens je leven patronen in je hoofd. Bijvoorbeeld altijd maar ‘ja’ zeggen. Die kun je niet zomaar omzetten, daar moet je aan werken. Ik haal nu de dingen uit mijn systeem waar ik al lange tijd tegenaan loop.”

De lessen van Versluis

“Inmiddels werk ik weer 20 uur in de week. Vanuit huis en dat gaat heel goed. Wat ik hiervan geleerd heb? Vaker ‘nee’ zeggen tegen dingen. Altijd ‘ja’ is gewoon niet goed. Er is ergens een middenweg die goed is. Ik geef nu ook eerder mijn grenzen aan. Dat heb ik niet gedaan. Ik zou veel eerder het gesprek aangaan met medewerkers als ze niet bevallen en als het dan nog niet werkt, ontslaan. En een hele belangrijke: neem iemand aan die de dagelijkse werkzaamheden voor je uit handen neemt. Tot slot: neem tijd voor ontspanning. Ik werkte elke avond. Dat is niet goed, dan kom je in conflict met jezelf.”

Tips om een burn-out te voorkomen van arbeidsdeskundige Ad de Jong:

 

  • Werk niet structureel door in de avonden en het weekend. Dan is er kans op piekbelasting en door het langdurige karakter wordt dat op een zeker moment overbelasting;

  • Let op dat je genoeg pauzes en rustmomenten neemt, even afstand nemen van werk is belangrijk en werkt verfrissend;

  • Blijf de dingen doen die je leuk vindt

En vraag tijdig naar onze preventiemogelijkheden. Bij De Amersfoortse bieden we dat op fysiek, mentaal en ergonomisch gebied. Vaak kan een gesprek al voldoende zijn om bepaalde dingen weer op de rails te krijgen.

“Ik heb geen angst om weer terug te vallen. Zover laat ik het niet komen. Ik ga echt minder werken en proberen een nieuwe bedrijfscultuur op te zetten. Een organisatie gebaseerd op Secured Based Leadership. Een veilige plek om te werken dus. Je ziet je collega’s vaker dan je partner, dan kan je beter maar aardig tegen elkaar zijn. Toch?”